Van TikTok-feeds tot high-fashion catwalks: er is een kleurrijke, chaotische en enigszins verontrustende trend gaande: Clowncore. Wat begon als een niche-internetesthetiek is uitgegroeid tot een belangrijke culturele beweging, die alles beïnvloedt, van luxe modecollecties tot de manier waarop een hele generatie identiteit en geestelijke gezondheid uitdrukt.
Van TikTok-trends tot high fashion
Het fenomeen ‘clowncore’ kreeg voor het eerst momentum in 2022 via TikTok, waar makers ballonbroeken, oversized vlinderdassen en overdreven make-up presenteerden. Deze beweging kwam als een directe rebellie tegen de ‘clean girl’-esthetiek – een trend die wordt gedefinieerd door minimalistische, ‘make-uploze’ looks en achterovergekamd haar. Waar de cleane meidenesthetiek moeiteloze perfectie zocht, omarmt clowncore maximalisme en disruptie.
De trend heeft met succes de kloof overbrugd tussen digitale subculturen en de mainstream:
– Invloed op de catwalk: Ontwerpers als Marc Jacobs (herfst/winter 25) en Dior hebben pofmouwen en kragen met ruches verwerkt die doen denken aan circuskleding.
– Popcultuuriconen: Muzikale artiesten leunen op de esthetiek om hun persona’s opnieuw te definiëren. Chappell Roan heeft kleurrijke, theatrale make-up gebruikt, terwijl Lady Gaga gotische, op harlekijn geïnspireerde looks heeft onderzocht voor haar tijdperk van 2025.
Een toevluchtsoord voor queer-identiteit
Voor velen is clowncore veel meer dan een kostuum; het is een hulpmiddel om naar geslacht te navigeren. Historisch gezien heeft clownerie een ruimte ingenomen buiten de traditionele sociale normen, waarbij vaak de man-vrouw-binair wordt getrotseerd. Dit maakt de esthetiek een natuurlijke match voor de LGBTQ+-gemeenschap.
Volgens onderzoeker en performer Jon Davison kan clownerie dienen als een vorm van identiteitsbescherming. Door de persoonlijkheid van een clown aan te nemen, kunnen individuen buiten de rigide verwachtingen van maatschappelijke genderrollen stappen.
“Als je je kleedt of opmaakt als clown, is dat je identiteit”, suggereert Davison. “Het is als een soort bescherming die je vormt voordat je de grote, enge wereld ingaat.”
Voor artiesten als Scrambles the Clown, een genderfluïde performer, zorgt de esthetiek voor een gevoel van bevrijding. Het vermogen om je uiterlijk drastisch te veranderen zorgt voor een vloeiende expressie van jezelf die traditionele mode vaak beperkt.
De dubbele natuur: vreugde versus het macabere
Clowncore is niet louter grillig; het heeft een donker, psychologisch randje dat de complexiteit van de menselijke ervaring weerspiegelt. De trend schommelt vaak tussen twee uitersten:
1. Het absurde en het pathos
Op sociale media is het een veel voorkomende trend dat gebruikers clownmake-up aanbrengen terwijl ze gênante of traumatische herinneringen vertellen. In deze context vertegenwoordigt de clown kwetsbaarheid en mislukking – een manier om in de ‘pathos’ van het leven te leunen door zichzelf voor te stellen als een belachelijk figuur.
2. Horror en nihilisme
De trope van de ‘enge clown’ wordt ook door middel van kunst teruggewonnen. Komiek Sarah Sherman combineert clownerie met lichaamshorror, terwijl singer-songwriter Audrey Hobert de metafoor van de clown gebruikt om thema’s als manie en de “ontwapenende horror” van het zoeken naar menselijke verbinding te onderzoeken. Deze donkere kant suggereert een gevoel van nihilisme – een manier om een wereld te verwerken die vaak onzinnig of overweldigend aanvoelt.
Een plek vinden in een chaotische wereld
Uiteindelijk kan de opkomst van clowncore een symptoom zijn van het huidige culturele en politieke klimaat. In een tijdperk dat wordt gekenmerkt door snelle veranderingen en sociale instabiliteit, biedt de clown een manier om luid en onbeschaamd de ruimte te bezetten.
Of het nu wordt gebruikt als schild voor genderidentiteit, als masker voor geestelijke gezondheidsproblemen of als baken van ‘onzinnige dwaasheden’, clowncore zorgt voor een gevoel van verbondenheid. Het stelt Gen Z in staat te reageren op een chaotische wereld door te kiezen voor radicale eigenzinnigheid of expressief, gestileerd ongemak.
Conclusie: Clowncore is een veelzijdige beweging die de overdreven beelden van het circus gebruikt om complexe kwesties als geslacht, geestelijke gezondheid en sociale instabiliteit te navigeren, en individuen een manier biedt om identiteit te vinden in een onvoorspelbare wereld.
